Political Economy là gì?

27

Kinh tế chính trị là gì?

Kinh tế chính trị là một ngành liên ngành của khoa học xã hội tập trung vào các mối quan hệ qua lại giữa các cá nhân, chính phủ và chính sách công.

Các nhà kinh tế chính trị nghiên cứu cách thức hoạt động của các lý thuyết kinh tế như chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản trong thế giới thực. Về cơ bản, bất kỳ lý thuyết kinh tế nào cũng là một phương pháp luận được sử dụng như một phương tiện chỉ đạo việc phân phối một lượng tài nguyên hữu hạn theo cách có lợi cho số lượng cá nhân lớn nhất.

Theo nghĩa rộng hơn, kinh tế chính trị đã từng là thuật ngữ chung được sử dụng cho lĩnh vực mà ngày nay chúng ta gọi là kinh tế học. Adam Smith, John Stuart Mill và Jean-Jacques Rousseau đều sử dụng thuật ngữ này để mô tả lý thuyết của họ. Nền kinh tế ngắn hạn đã được thay thế vào đầu thế kỷ 20 với sự phát triển của các phương pháp thống kê chặt chẽ hơn để phân tích các yếu tố kinh tế.

Thuật ngữ kinh tế chính trị vẫn được sử dụng rộng rãi để mô tả bất kỳ chính sách nào của chính phủ có tác động đến kinh tế.

Tóm tắt ý kiến chính

  • Lĩnh vực kinh tế chính trị là nghiên cứu về cách các lý thuyết kinh tế như chủ nghĩa tư bản hay chủ nghĩa cộng sản diễn ra trong thế giới thực.
  • Những người nghiên cứu kinh tế chính trị tìm cách hiểu lịch sử, văn hóa và phong tục ảnh hưởng đến hệ thống kinh tế như thế nào.
  • Kinh tế chính trị toàn cầu nghiên cứu cách các lực lượng chính trị định hình các tương tác kinh tế toàn cầu.
1:14

Kinh tế chính trị

Hiểu biết về kinh tế chính trị

Kinh tế chính trị là một nhánh của khoa học xã hội nghiên cứu mối quan hệ hình thành giữa dân cư của một quốc gia và chính phủ của quốc gia đó khi chính sách công được ban hành. Do đó, nó là kết quả của sự tương tác giữa chính trị và kinh tế và là cơ sở của bộ môn khoa học xã hội .

Như đã đề cập ở trên, có một số loại hình kinh tế chính trị đáng chú ý:

  • Chủ nghĩa xã hội: Loại hình kinh tế chính trị này thúc đẩy ý tưởng rằng việc sản xuất và phân phối hàng hóa và của cải được duy trì và điều tiết bởi xã hội, chứ không phải là một nhóm người cụ thể. Cơ sở lý luận đằng sau điều này là bất cứ thứ gì do xã hội sản xuất ra đều được thực hiện vì những người tham gia, bất kể địa vị, giàu có hay địa vị. Chủ nghĩa xã hội nhằm mục đích thu hẹp khoảng cách giữa người giàu và quyền lực, nơi một hoặc nhiều cá nhân không có đa số quyền lực và của cải .
  • Chủ nghĩa tư bản: Lý thuyết này chủ trương lợi nhuận là động lực để thăng tiến. Nói một cách đơn giản, ý tưởng đằng sau chủ nghĩa tư bản là các cá nhân tư nhân và các tác nhân khác được thúc đẩy bởi lợi ích của họ — họ kiểm soát sản xuất và phân phối, định giá và tạo ra cung và cầu .
  • Chủ nghĩa cộng sản: Các cá nhân thường nhầm lẫn chủ nghĩa cộng sản với chủ nghĩa xã hội, nhưng có một sự khác biệt rõ ràng giữa hai lý thuyết này. Chủ nghĩa cộng sản là một lý thuyết được phát triển bởi Karl Marx, người cảm thấy rằng chủ nghĩa tư bản bị hạn chế và tạo ra sự phân hóa giàu nghèo lớn. Ông tin tưởng vào các nguồn lực được chia sẻ, bao gồm cả tài sản, và việc sản xuất và phân phối phải được giám sát bởi chính phủ .

Những người nghiên cứu kinh tế chính trị được gọi là nhà kinh tế chính trị. Nghiên cứu của họ thường liên quan đến việc kiểm tra cách chính sách công, tình hình chính trị và thể chế chính trị tác động đến vị thế kinh tế và tương lai của một quốc gia thông qua lăng kính xã hội học, chính trị và kinh tế.

Kinh tế chính trị có thể dựa trên xã hội học, kinh tế học và khoa học chính trị để xác định cách thức chính phủ, hệ thống kinh tế và chính trị ảnh hưởng lẫn nhau.

Lịch sử và sự phát triển của kinh tế chính trị

Nguồn gốc của kinh tế chính trị như chúng ta biết ngày nay bắt nguồn từ thế kỷ 18. Các học giả trong thời kỳ này đã nghiên cứu cách phân phối và quản lý của cải giữa mọi người. Một số công trình trước đó đã khảo sát hiện tượng này bao gồm các công trình của Adam Smith và John Stuart Mill.

Nhưng thuật ngữ này có lẽ phù hợp nhất với nhà văn và nhà kinh tế người Pháp, Antoine de Montchrestien. Ông viết một cuốn sách có tên “Traité de l’économie politique” vào năm 1615, trong đó ông xem xét nhu cầu sản xuất và của cải phải được phân phối trên quy mô hoàn toàn lớn hơn – không phải trong hộ gia đình như Aristotle đề nghị. Cuốn sách cũng phân tích mối quan hệ giữa kinh tế và chính trị với nhau như thế nào.

Smith là một triết gia, nhà kinh tế học và nhà văn, người thường được coi là cha đẻ của kinh tế học và kinh tế chính trị học. Ông đã viết về chức năng của thị trường tự do tự điều chỉnh trong cuốn sách đầu tiên của mình, có tên là “Lý thuyết về tình cảm đạo đức.” Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông, “Một cuộc điều tra về bản chất và nguyên nhân của sự giàu có của các quốc gia” (hay “Sự giàu có của các quốc gia”) đã giúp hình thành lý thuyết kinh tế cổ điển. Nó cũng được sử dụng làm nền tảng cho các nhà kinh tế học trong tương lai.

Mill đã kết hợp kinh tế học với triết học. Ông tin vào thuyết vị lợi – rằng những hành động dẫn đến thiện chí của con người là đúng và những hành động dẫn đến đau khổ là sai. Về bản chất, ông tin rằng cần có lý thuyết và triết học kinh tế, cùng với nhận thức xã hội về chính trị để đưa ra những quyết định tốt hơn vì lợi ích của người dân. Một số tác phẩm của ông, bao gồm “Các nguyên tắc của kinh tế chính trị”, “Chủ nghĩa bất lợi” và Một hệ thống logic “đã đưa ông trở thành một trong những nhân vật quan trọng nhất trong chính trị và kinh tế.

Kinh tế Chính trị trong Học viện

Kinh tế chính trị đã trở thành một ngành học của riêng nó trong những năm gần đây. Nhiều học viện lớn cung cấp nghiên cứu này như một phần của các khoa khoa học chính trị, kinh tế học và / hoặc xã hội học của họ.

Nghiên cứu của các nhà kinh tế chính trị được thực hiện nhằm xác định chính sách công ảnh hưởng như thế nào đến hành vi, năng suất và thương mại. Phần lớn nghiên cứu của họ giúp họ xác định cách phân phối tiền và quyền lực giữa mọi người và các nhóm khác nhau. Họ có thể làm điều này thông qua việc nghiên cứu các lĩnh vực cụ thể như luật, chính trị quan liêu, hành vi lập pháp, sự giao thoa giữa chính phủ và doanh nghiệp, và các quy định.

Nghiên cứu có thể được tiếp cận theo bất kỳ cách nào trong ba cách:

  • Nghiên cứu liên ngành: Cách tiếp cận liên ngành dựa trên xã hội học, kinh tế học và khoa học chính trị để xác định cách các thể chế chính phủ, hệ thống kinh tế và môi trường chính trị tác động và ảnh hưởng lẫn nhau.
  • Kinh tế chính trị mới: Cách tiếp cận này được nghiên cứu như một tập hợp các hành động và niềm tin, đồng thời tìm cách đưa ra các giả định rõ ràng dẫn đến các cuộc tranh luận chính trị về sở thích của xã hội. Nền kinh tế chính trị mới kết hợp những lý tưởng của các nhà kinh tế chính trị cổ điển và những tiến bộ phân tích mới hơn trong kinh tế và chính trị.
  • Kinh tế chính trị quốc tế: Còn được gọi là kinh tế chính trị toàn cầu, cách tiếp cận này phân tích mối liên hệ giữa kinh tế và quan hệ quốc tế. Nó rút ra từ nhiều lĩnh vực học thuật bao gồm khoa học chính trị, kinh tế học, xã hội học, nghiên cứu văn hóa và lịch sử. Nền kinh tế chính trị quốc tế cuối cùng quan tâm đến việc các lực lượng chính trị như các quốc gia, các tác nhân cá nhân và các thể chế tương tác kinh tế toàn cầu như thế nào.

Các ứng dụng hiện đại của kinh tế chính trị

Các ứng dụng hiện đại của kinh tế chính trị nghiên cứu các công trình của các nhà triết học và kinh tế học đương thời hơn, chẳng hạn như Karl Marx.

Như đã đề cập ở trên, Marx trở nên chán ghét chủ nghĩa tư bản nói chung. Ông tin rằng các cá nhân phải chịu đựng dưới các tầng lớp xã hội tập hợp, nơi một hoặc nhiều cá nhân kiểm soát tỷ lệ của cải lớn hơn. Theo các lý thuyết cộng sản, điều này sẽ bị xóa bỏ, cho phép mọi người được sống bình đẳng trong khi nền kinh tế vận hành dựa trên khả năng và nhu cầu của mỗi bên tham gia. Dưới chế độ cộng sản, các nguồn tài nguyên được kiểm soát và phân phối bởi chính phủ .

Hầu hết mọi người nhầm lẫn giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản. Đúng là có một số điểm tương đồng – đáng chú ý là cả hai đều gây căng thẳng thu hẹp khoảng cách giàu nghèo, và xã hội nên làm giảm trạng thái cân bằng giữa mọi công dân. Nhưng có những khác biệt cố hữu giữa hai điều này. Trong khi các nguồn lực trong xã hội cộng sản được sở hữu và kiểm soát bởi chính phủ, các cá nhân trong xã hội xã hội chủ nghĩa nắm giữ tài sản. Người dân vẫn có thể mua hàng hóa và dịch vụ dưới chủ nghĩa xã hội, trong khi những người sống trong xã hội cộng sản chủ nghĩa được chính phủ cung cấp những nhu cầu thiết yếu cơ bản của họ .

Câu hỏi thường gặp về kinh tế chính trị

Kinh tế chính trị nghĩa là gì?

Thuật ngữ kinh tế chính trị dùng để chỉ một nhánh của khoa học xã hội tập trung vào các mối quan hệ giữa các cá nhân, chính phủ và chính sách công. Nó cũng được sử dụng để mô tả các chính sách do các chính phủ đặt ra có ảnh hưởng đến nền kinh tế của quốc gia họ.

Mối quan tâm hàng đầu của kinh tế chính trị là gì?

Mối quan tâm chính của kinh tế chính trị là xác định mối quan hệ giữa các chính phủ và các cá nhân, và chính sách công tác động đến xã hội như thế nào. Điều này được thực hiện thông qua nghiên cứu xã hội học, chính trị và kinh tế học.

Đặc điểm của kinh tế chính trị là gì?

Một số đặc điểm hoặc chủ đề của nền kinh tế chính trị bao gồm sự phân phối của cải, cách hàng hóa và dịch vụ được sản xuất, ai sở hữu tài sản và các nguồn lực khác, ai thu lợi từ sản xuất, cung và cầu, và chính sách công và sự tương tác của chính phủ tác động đến xã hội như thế nào.

Kinh tế chính trị có những loại nào?

Các loại hình kinh tế chính trị bao gồm chủ nghĩa xã hội (nói rằng bất kỳ sản xuất và của cải nào đều phải được điều tiết và phân phối bởi xã hội), chủ nghĩa tư bản (nơi chủ sở hữu tư nhân kiểm soát ngành công nghiệp và thương mại của một quốc gia vì lợi nhuận), và chủ nghĩa cộng sản (lý thuyết nơi tất cả tài sản được công khai -có quyền và mọi người đều làm việc dựa trên nhu cầu và sức mạnh của chính họ).

Ai là người đặt ra thuật ngữ kinh tế chính trị?

Adam Smith nói chung được coi là cha đẻ của kinh tế học và cha đẻ của kinh tế chính trị. Nhưng thuật ngữ này thường được dùng cho nhà kinh tế học người Pháp Antoine de Montchrestien, người đã viết cuốn sách “Traité de l’économie politique,” có nghĩa là hiệp ước kinh tế chính trị.

Nguồn tham khảo: investmentopedia